Odpowiedzialność solidarna za VAT od 2027 r. — jak liczyć progi 15 000 zł i 50 000 zł?

Od 1 stycznia 2027 r. nabywcy wybranych usług niematerialnych mogą odpowiadać za zaległości VAT swoich dostawców. Nowe przepisy przewidują jednak wyłączenie odpowiedzialności przy mniejszych zakupach. Sprawdź, jak działają progi 15 000 zł brutto i 50 000 zł netto na konkretnych przykładach.

Od 1 stycznia 2027 r. art. 105a ustawy o VAT obejmie również usługi wymienione w nowym załączniku nr 16, m.in. wybrane usługi informatyczne, księgowe, doradcze i reklamowe.

Odpowiedzialność solidarna nie powstaje jednak automatycznie. Jednym z warunków jest wiedza nabywcy lub istnienie uzasadnionych podstaw do przypuszczenia, że dostawca nie zapłaci należnego VAT. Dodatkowo ustawodawca przewidział wyłączenie odpowiedzialności uzależnione od wartości nabywanych usług.

Próg 15 000 zł — liczy się kwota brutto faktury

Zgodnie z nowym art. 105a ust. 3 pkt 7 ustawy o VAT odpowiedzialność solidarna nie obejmuje co do zasady usług udokumentowanych fakturą, której kwota należności ogółem wynosi mniej niż 15 000 zł brutto.

Oznacza to, że faktura na dokładnie 15 000 zł brutto nie korzysta już z tego wyłączenia.

Przykłady przy stawce VAT 23%:

Przy założeniu, że miesięczna wartość usług od danego dostawcy nie przekracza 50 000 zł netto.

Ważne: ustawodawca odwołuje się do całej kwoty należności wynikającej z faktury, a nie wyłącznie do wartości usługi objętej załącznikiem nr 16. Ma to znaczenie, jeżeli jedna faktura dokumentuje różne rodzaje świadczeń.

Próg 50 000 zł — liczy się miesięczna suma netto

Wyłączenie dla faktur poniżej 15 000 zł brutto przestaje działać, jeżeli łączna wartość usług z załącznika nr 16 nabytych od jednego dostawcy w danym miesiącu przekroczy 50 000 zł netto.

Do limitu wlicza się wszystkie usługi objęte załącznikiem nr 16 nabyte od tego samego dostawcy, nawet jeżeli należą do różnych kategorii, np. usług reklamowych i badań rynku.

Przykłady

Załóżmy, że wszystkie wskazane usługi podlegają opodatkowaniu według stawki 23% VAT i zostały nabyte w jednym miesiącu.

Co istotne, po przekroczeniu miesięcznego limitu 50 000 zł wyłączenie przestaje obejmować również wcześniejsze usługi z tego samego miesiąca, nawet jeżeli każda z nich została udokumentowana fakturą poniżej 15 000 zł brutto.

Samo przekroczenie progu nie oznacza jeszcze odpowiedzialności. Organ podatkowy musi uwzględnić pozostałe przesłanki z art. 105a ustawy o VAT.

A co z fakturami w walutach obcych?

Jeżeli faktura została wystawiona w walucie obcej, kwotę należy przeliczyć na złote według zasad stosowanych do określania podstawy opodatkowania VAT (art. 31a ustawy o VAT).

W konsekwencji faktura wystawiona na 3 600 euro może znajdować się poniżej albo powyżej progu 15 000 zł, w zależności od właściwego kursu przeliczeniowego.

Nie należy mylić różnych limitów 15 000 zł

Kwota 15 000 zł występuje również w innych przepisach podatkowych i gospodarczych, ale zasady jej stosowania nie są identyczne.

• Odpowiedzialność solidarna za usługi z załącznika nr 16 — wyłączenie obejmuje faktury poniżej 15 000 zł brutto, z uwzględnieniem miesięcznego limitu 50 000 zł netto.
• Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności (MPP) — dotyczy zasadniczo faktur przekraczających 15 000 zł brutto, obejmujących towary lub usługi z załącznika nr 15, przy spełnieniu pozostałych warunków.
• Art. 19 Prawa przedsiębiorców — obowiązek rozliczenia za pośrednictwem rachunku płatniczego dotyczy transakcji między przedsiębiorcami, których jednorazowa wartość przekracza 15 000 zł, niezależnie od liczby płatności.

Dlatego faktura na dokładnie 15 000 zł brutto może nie korzystać z wyłączenia odpowiedzialności solidarnej, mimo że nie przekracza progu przewidzianego w pozostałych wskazanych przepisach.

Jak uniknąć odpowiedzialności solidarnej?

Zgodnie z art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności (MPP) wyłącza odpowiedzialność solidarną przewidzianą w tym przepisie.

Sam zakup usługi z załącznika nr 16 nie oznacza obowiązku zastosowania MPP. Jeżeli jednak możliwe jest dokonanie płatności w tym mechanizmie, warto rozważyć jego wykorzystanie.

Niezależnie od wartości transakcji dobrym rozwiązaniem pozostaje weryfikacja kontrahenta przed rozpoczęciem współpracy oraz zachowanie dokumentacji przeprowadzonych sprawdzeń.

Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Nowelizacja wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Zgodnie z art. 3 ustawy z 4 września 2026 r. nowe zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się do usług, dla których obowiązek podatkowy powstał od tego dnia.

Oznacza to, że sama data wystawienia faktury nie przesądza o zastosowaniu nowych przepisów.

Sprawdź kontrahenta z Weryfikacja-Kontrahenta.pl

Weryfikacja kontrahenta pozwala ograniczyć ryzyko współpracy z nierzetelnym dostawcą i udokumentować podjęte czynności sprawdzające.

W serwisie Weryfikacja-Kontrahenta.pl możesz sprawdzić firmę po numerze NIP, korzystając z danych pochodzących z oficjalnych rejestrów i list, m.in. KRS, CEIDG, Wykazu podatników VAT i list sankcyjnych.

Otrzymasz ocenę kontrahenta, informacje o wykrytych alertach oraz możliwość pobrania raportu PDF. W raporcie rozszerzonym możesz również zweryfikować wskazany rachunek bankowy i okoliczności planowanej płatności.

Raport pomaga udokumentować przeprowadzoną weryfikację, ale sam w sobie nie stanowi ustawowej przesłanki wyłączającej odpowiedzialność solidarną.

Sprawdź kontrahenta przed rozpoczęciem współpracy i zachowaj potwierdzenie weryfikacji.

Podstawa prawna: art. 105a ust. 1–4, art. 108a ust. 1a ustawy o VAT w brzmieniu uwzględniającym ustawę z 4 września 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1270), art. 3 i art. 9 ustawy nowelizującej oraz art. 19 Prawa przedsiębiorców.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.