Split payment (MPP) przy usługach niematerialnych — kiedy wyłącza odpowiedzialność solidarną za VAT?

Od 1 stycznia 2027 r. nabywcy wybranych usług niematerialnych będą mogli odpowiadać za zaległości VAT swoich dostawców. Zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (MPP) pozwoli wyłączyć tę odpowiedzialność. Sprawdź, kiedy warto stosować MPP, jak wykonać przelew i czym różni się od obowiązkowej podzielonej płatności.

Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna przewidziana w art. 105a ustawy o VAT obejmie również usługi wymienione w nowym załączniku nr 16, m.in. wybrane usługi informatyczne, księgowe, doradcze i reklamowe.

Nabywca może odpowiadać za zaległości podatkowe dostawcy, jeżeli wiedział lub miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że VAT od nabywanej usługi nie zostanie zapłacony.

Zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (MPP) wyłącza jednak odpowiedzialność solidarną z art. 105a ustawy o VAT. Co istotne, samo nabycie usługi z załącznika nr 16 nie powoduje obowiązku stosowania tego mechanizmu.

Czy od 2027 r. MPP zostanie rozszerzone na usługi niematerialne?

Nie. Od 1 stycznia 2027 r. rozszerzona zostaje odpowiedzialność solidarna (nowy załącznik nr 16), a nie obowiązek podzielonej płatności. Obowiązkowe MPP nadal dotyczy tylko towarów i usług z załącznika nr 15 przy fakturach powyżej 15 000 zł brutto. Przy usługach z załącznika nr 16 MPP pozostaje dobrowolne — ale to właśnie zapłata w MPP chroni nabywcę przed odpowiedzialnością za VAT dostawcy.

Nie wiesz, czy kupowana usługa jest w załączniku nr 16? Sprawdź jej kod PKWiU lub nazwę:

Jak działa mechanizm podzielonej płatności?

Mechanizm podzielonej płatności, nazywany również split payment, polega na odpowiednim rozdzieleniu kwoty zapłaty za fakturę.

W przypadku przelewu MPP:

• kwota odpowiadająca VAT trafia na specjalny rachunek VAT dostawcy;
• pozostała kwota (netto) trafia na jego rachunek rozliczeniowy.

Podziału dokonuje automatycznie bank lub SKOK na podstawie specjalnego komunikatu przelewu. Nabywca nie musi znać numeru rachunku VAT dostawcy.

Środki zgromadzone na rachunku VAT mają ograniczone przeznaczenie. Można je wykorzystywać m.in. do zapłaty określonych podatków, składek ZUS oraz VAT wynikającego z faktur zakupowych. Przeniesienie ich na zwykły rachunek rozliczeniowy w ramach procedury uwolnienia środków wymaga natomiast zgody właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Kiedy MPP wyłącza odpowiedzialność solidarną?

Zgodnie z art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2027 r., odpowiedzialności solidarnej nie stosuje się do nabycia towarów lub usług, za które podatnik dokonał zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wyłączenie to nie jest uzależnione od wartości faktury.

Ma szczególne znaczenie przy usługach z załącznika nr 16, ponieważ odpowiedzialność solidarna może dotyczyć:

• faktur na kwotę co najmniej 15 000 zł brutto;
• również faktur poniżej tej kwoty, jeżeli miesięczna wartość netto usług objętych załącznikiem nr 16, nabywanych od jednego dostawcy, przekroczy 50 000 zł.

Ważne: art. 108a ustawy o VAT dopuszcza częściowe płatności w MPP. Aby jednak uniknąć wątpliwości dotyczących zakresu wyłączenia odpowiedzialności solidarnej, najbezpieczniej uregulować w tym mechanizmie całą należność za daną usługę, wraz z pełną przypadającą na nią kwotą VAT.

Jak zapłacić fakturę w MPP?

Płatność w MPP wykonuje się w bankowości elektronicznej, wybierając specjalny formularz, najczęściej oznaczony jako „przelew VAT” albo „split payment”.

W komunikacie przelewu należy wskazać:

1. Kwotę VAT — całość lub część podatku objętego płatnością.
2. Kwotę brutto — wartość należności regulowanej przelewem.
3. Numer faktury — a w przypadku faktury ustrukturyzowanej, od 1 stycznia 2027 r., numer identyfikujący ją w KSeF.
4. NIP dostawcy — numer identyfikacyjny usługodawcy na potrzeby VAT.

Przykład

Firma otrzymała fakturę za wdrożenie oprogramowania:

Nabywca wybiera przelew MPP na kwotę 24 600 zł i wskazuje 4 600 zł jako kwotę VAT.

Bank automatycznie przekazuje 20 000 zł na rachunek rozliczeniowy dostawcy, a 4 600 zł na jego rachunek VAT.

Jeżeli zakupiona usługa należy do załącznika nr 16, prawidłowa zapłata w MPP wyłącza odpowiedzialność solidarną nabywcy na podstawie art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT.

Kilka faktur, zaliczki i KSeF

Przepisy dopuszczają również stosowanie MPP przy zaliczkach i płatnościach zbiorczych.

Zaliczki: jeżeli płatność następuje przed wystawieniem faktury, w komunikacie przelewu zamiast numeru faktury wpisuje się wyraz „zaliczka”.

Kilka faktur jednym przelewem: możliwe jest dokonanie zbiorczej płatności za faktury od jednego dostawcy z okresu nie krótszego niż jeden dzień i nie dłuższego niż miesiąc. Przy fakturach wystawionych poza KSeF przelew zasadniczo obejmuje wszystkie faktury z wybranego okresu.

Faktury z KSeF: od 1 stycznia 2027 r. przy płatnościach MPP za faktury ustrukturyzowane należy posługiwać się numerem KSeF. Przy zbiorczej płatności można wykorzystać identyfikator zbiorczy KSeF i objąć nim wybrane faktury danego dostawcy.

MPP dobrowolne a obowiązkowe — jaka jest różnica?

Samo objęcie usług załącznikiem nr 16 nie powoduje obowiązku stosowania MPP. Inaczej jest w przypadku transakcji objętych załącznikiem nr 15.

Uwaga: dla towarów z załącznika nr 15 ustawodawca przewiduje odrębne wyłączenie odpowiedzialności solidarnej, gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto (art. 105a ust. 3 pkt 5). Nie należy więc utożsamiać zasad odpowiedzialności solidarnej dla towarów i usług.

Jeżeli jedna faktura obejmuje zarówno usługi z załącznika nr 16, jak i towary lub usługi z załącznika nr 15, obowiązek MPP należy ocenić z uwzględnieniem wszystkich pozycji faktury.

Kiedy nie można zastosować MPP?

Mechanizm podzielonej płatności ma określone ograniczenia techniczne i prawne.

• Płatność musi być realizowana w złotych. Przy fakturach walutowych możliwe jest odrębne rozliczenie kwoty netto w walucie obcej i kwoty VAT w złotych z zastosowaniem MPP.
• Rachunek dostawcy musi obsługiwać MPP. Mechanizmu nie można zastosować do zwykłego rachunku osobistego (ROR).
• Faktura musi zawierać VAT. Mechanizm nie znajduje zastosowania do faktur bez wykazanej kwoty podatku, np. dokumentujących sprzedaż zwolnioną z VAT.

Warto pamiętać, że zapłata w MPP może także wyłączać odpowiedzialność solidarną przewidzianą w art. 117ba Ordynacji podatkowej przy płatności na rachunek spoza Wykazu podatników VAT.

MPP nie zastępuje jednak weryfikacji kontrahenta i nie gwarantuje prawa do odliczenia podatku naliczonego. Są to odrębne zagadnienia, oceniane na podstawie właściwych przepisów.

Jak pomaga Weryfikacja-Kontrahenta.pl?

Przed dokonaniem płatności warto zweryfikować dostawcę, jego status VAT oraz rachunek bankowy.

Serwis Weryfikacja-Kontrahenta.pl umożliwia sprawdzenie kontrahenta na podstawie numeru NIP, z wykorzystaniem danych pochodzących z oficjalnych rejestrów i list.

W ramach weryfikacji planowanej transakcji można również uwzględnić jej wartość, rachunek do zapłaty i planowany sposób płatności.

Raport PDF zawiera wyniki sprawdzenia, wykryte alerty oraz datę, godzinę i źródła weryfikacji. Pomaga udokumentować przeprowadzone czynności, ale nie stanowi potwierdzenia prawidłowego wykonania przelewu MPP ani samodzielnej gwarancji wyłączenia odpowiedzialności podatkowej.

Sprawdź kontrahenta i warunki płatności przed wykonaniem przelewu.

Podstawy prawne: art. 105a, art. 106e ust. 1 pkt 18a, art. 108a i art. 108g ustawy o VAT; ustawa z 4 września 2026 r. (Dz.U. poz. 1270); art. 117ba § 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 62b Prawa bankowego.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.