Usługi IT a odpowiedzialność solidarna za VAT od 2027 r. — programowanie, hosting, kontrakty B2B

Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna za VAT obejmie też usługi IT: programowanie, projektowanie systemów, doradztwo w zakresie oprogramowania i hosting stron. Nabywca takiej usługi może odpowiadać za niezapłacony VAT dostawcy, jeśli wiedział lub miał uzasadnione podstawy przypuszczać, że podatek nie zostanie zapłacony (Dz.U. 2026 poz. 1270). Nie każda usługa informatyczna jest jednak w nowym załączniku nr 16, a o tym, czy przepis zadziała, często decyduje sposób fakturowania.

Ten poradnik jest dla firm, które kupują usługi IT: od software house'u, od programisty na kontrakcie B2B, od firmy hostingowej albo integratora. Wyjaśniamy, które usługi są objęte przepisem, jak działają progi przy fakturach miesięcznych i co zrobić przed pierwszą płatnością w 2027 r.

Które usługi IT są w załączniku nr 16?

Załącznik nr 16 do ustawy o VAT wymienia trzy pozycje z obszaru IT. Liczy się kod PKWiU usługi, a nie nazwa na fakturze.

Źródło: załącznik nr 2 do ustawy z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1270), kody i nazwy według PKWiU 2015 (Dz.U. 2015 poz. 1676).

Usługi IT, których w załączniku nie ma

Wiele usług kojarzonych z IT ma kody PKWiU spoza załącznika. Nowa odpowiedzialność solidarna ich nie obejmie.

Uwaga na granice. Wynajem serwera (63.11.19) jest poza załącznikiem, a hosting stron (63.11.12) w nim jest, choć w praktyce te usługi bywają podobne. To samo dotyczy gotowej licencji (poza załącznikiem) i oprogramowania pisanego na zamówienie (w załączniku). O klasyfikacji decyduje faktyczny zakres usługi opisany w umowie, nie sama nazwa pozycji na fakturze.

PKD to nie PKWiU. Firma z kodem PKD 62.01.Z w rejestrze może sprzedawać usługi spoza załącznika, na przykład helpdesk albo licencje. I odwrotnie: firma z innym PKD może wykonać usługę programistyczną. Sprawdź kod usługi, którą kupujesz, a nie przedmiot działalności dostawcy.

Programista na B2B: czy to dotyczy takich umów?

Tak, jeśli programista prowadzi działalność, jest czynnym podatnikiem VAT i wystawia fakturę za usługę z kodem 62.01. Dla przepisu nie ma znaczenia, czy usługę wykonuje duża firma, czy jednoosobowa działalność.

Przy kontraktach B2B miesięczna faktura często przekracza 15 000 zł brutto. Na przykład 16 000 zł netto plus 23% VAT daje 19 680 zł brutto, więc wyłączenie dla małych faktur nie zadziała. Firma zatrudniająca kilku programistów na B2B powinna więc oceniać każdego z nich osobno, bo progi liczy się dla każdego dostawcy oddzielnie.

Sama współpraca z programistą na B2B nie oznacza odpowiedzialności. Przepis wymaga, by nabywca wiedział lub miał uzasadnione podstawy przypuszczać, że VAT nie zostanie zapłacony, na przykład gdy warunki współpracy odbiegają od zwykle spotykanych w obrocie albo cena jest bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od rynkowej (art. 105a ust. 2).

Faktury miesięczne i abonamenty: jak liczyć progi?

Odpowiedzialność nie obejmuje usług udokumentowanych fakturą na kwotę należności ogółem poniżej 15 000 zł brutto. Wyjątek: gdy łączna wartość usług z załącznika od jednego dostawcy przekroczy w danym miesiącu 50 000 zł netto (art. 105a ust. 3 pkt 7).

Podział jednego zlecenia na kilka mniejszych faktur nie pomaga, jeśli w miesiącu suma od tego dostawcy przekroczy 50 000 zł netto. Więcej przykładów: jak liczyć progi 15 000 zł i 50 000 zł.

Licencja z wdrożeniem na jednej fakturze

Projekty IT często łączą na jednej fakturze gotową licencję (poza załącznikiem) i wdrożenie albo programowanie (w załączniku). Dwie rzeczy warto wtedy rozróżnić:

• próg 15 000 zł odnosi się do kwoty należności ogółem z faktury, czyli do całej faktury, a nie tylko do części za usługę z załącznika;
• zakres odpowiedzialności dotyczy części podatku proporcjonalnie przypadającej na usługę z załącznika (art. 105a ust. 1), a nie całego VAT z faktury.

Jasny opis pozycji na fakturze i w umowie ułatwia później wykazanie, która część dotyczyła usługi z załącznika.

Split payment przy usługach IT

Zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (MPP) wyłącza tę odpowiedzialność (art. 105a ust. 3 pkt 6). Dla usług z załącznika nr 16 MPP jest dobrowolne: możesz go użyć, ale nie musisz.

W praktyce przy stałej współpracy, np. z software house'em albo programistą na B2B, najprościej ustalić od stycznia, że faktury za usługi z załącznika płacicie w MPP. Kwota VAT trafia wtedy na rachunek VAT dostawcy. Warto uprzedzić o tym dostawcę, bo zmienia to, ile pieniędzy wpływa na jego zwykły rachunek. Szczegóły: split payment przy usługach niematerialnych.

Przełom 2026 i 2027 r.: liczy się obowiązek podatkowy

Nowe przepisy stosuje się do usług, dla których obowiązek podatkowy powstał od 1 stycznia 2027 r. (art. 3 ustawy nowelizującej). Data faktury nie przesądza sprawy.

• Abonament za hosting albo utrzymanie systemu rozliczany miesięcznie uznaje się za wykonany z upływem każdego okresu rozliczeniowego (art. 19a ust. 3 ustawy o VAT). Abonament za styczeń 2027 r. podlega już nowym przepisom.
• Zaliczka na projekt otrzymana przez dostawcę w grudniu 2026 r. rodzi obowiązek podatkowy w części zaliczki w dniu jej otrzymania (art. 19a ust. 8).

Co zrobić przed pierwszą płatnością w 2027 r.?

1. Zrób listę dostawców IT i przy każdym zapisz, jakie usługi kupujesz i z jakim kodem PKWiU.
2. Policz kwoty: które faktury mają od 15 000 zł brutto i u których dostawców suma w miesiącu przekracza 50 000 zł netto.
3. Zdecyduj o MPP dla dostawców usług z załącznika i uprzedź ich o tym.
4. Sprawdź dostawców w oficjalnych rejestrach (Wykaz podatników VAT, KRS albo CEIDG) i zachowaj potwierdzenie z datą. Przepisy nie nakazują wprost weryfikacji kontrahenta, ale udokumentowane sprawdzenie pomaga wykazać, że nie było podstaw do podejrzeń.
5. Zwróć uwagę na nietypowe warunki: cenę wyraźnie niższą od rynkowej bez uzasadnienia, płatność na rachunek innej osoby, nagłą zmianę danych dostawcy.

Pełna lista kroków: odpowiedzialność solidarna 2027: co przygotować do końca grudnia.

Podstawa prawna: art. 19a ust. 1, 3 i 8, art. 105a ust. 1–3, art. 108a ust. 1a ustawy o VAT w brzmieniu uwzględniającym ustawę z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1270), art. 3 i art. 9 ustawy nowelizującej, załącznik nr 16 do ustawy o VAT.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.